HABER: Günümüzün hızla değişen dünyasında, sürekli bir telaş ve yoğunluk hakim. Bu durum, toplumda giderek artan bir şikayeti de beraberinde getiriyor: Bitmeyen yorgunluk. Medicana Sağlık Grubu Psikiyatri Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, bu yaygın yorgunluğun aslında bir teşhis değil, modern yaşamın getirdiği koşulların bir sonucu olduğunu belirtiyor. “İnsan biyolojisinin kaldıramayacağı bir hızla ilerleyen modern dünyanın temposu, yorgunluğu artık bir toplum meselesi haline getirdi” diyen Yaşar, özellikle dijital dünyanın bu yorgunlukta büyük bir rol oynadığının altını çiziyor.
Dijital Dünyanın Bireyler Üzerindeki Etkileri
Teknolojinin gelişimiyle birlikte bireylerin sürekli olarak dijital uyaranlara maruz kaldığını ifade eden Dr. Müge Yaşar, bildirimler, mesajlar, sosyal medyadaki kusursuz hayatlar ve sürekli ulaşılabilir olma beklentisinin ruh sağlığında ‘dijital tükenmişlik’ veya ‘sosyal medya yorgunluğu’ olarak adlandırılan yeni bir tabloya yol açtığını vurguluyor. Bu durumun, yoğun iş temposu ve şehir yaşamıyla birleştiğinde beynin sürekli yüksek alarmda kalmasına neden olduğunu, bunun da kronik strese ve vücudun sempatik sinir sisteminin aşırı aktifleşmesine yol açtığını açıklıyor. Bu durum, ‘allostatik yük’ olarak adlandırılan ve vücudun kronik stres karşısında yıpranması anlamına gelen bir süreci tetikliyor.
Dijital Yorgunluk Belirtileri ve FoMO Etkisi
Yapılan araştırmalar, sosyal medyayı yoğun kullanan kişilerde kaygı ve depresyonun yanı sıra belirgin yorgunluk belirtilerinin de gözlemlendiğini ortaya koyuyor. Dr. Yaşar, literatürde ‘sosyal medya yorgunluğu’, ‘teknostres’ ve ‘Fear of Missing Out (FoMO)’ gibi kavramların ciddiyetle incelendiğini belirtiyor. FoMO ve sosyal medya bağımlılığının artmasıyla birlikte anksiyete, depresyon belirtileri, genel bir yorgunluk ve tükenmişlik hissi ile dikkat eksikliğinin de arttığını kaydediyor. Bu ‘dijital yorgunluk’ hali, bireylerin yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebiliyor.
Çözüm Yolları: Yavaşlamak ve Dijital Detoks
Dr. Müge Yaşar, sürekli yorgunluğun bedenin ve zihnin bir alarm sistemi olduğunu belirterek, çözümün yaşam ritmini yeniden ayarlamakta yattığını vurguluyor. Özellikle pandemi sonrası artan ekran süresinin, gençlerde ve çalışanlarda uyku bozuklukları, hareketsizlik, anksiyete ve özgüven sorunlarıyla ilişkilendirildiğini ifade ediyor. Bu nedenle, ‘dijital hijyen’ ve ‘dijital detoks’ gibi önerilerin önem kazandığını belirtiyor. Dijital detoksun, zaman yönetimi ve net sınırlar belirlemenin yorgunluk ve tükenmişlik hissine iyi gelebileceğini söylüyor. Ekran sürelerini kısıtlamak, özellikle yatmadan bir saat önce ekranlardan uzak durmak, melatonin salgısını destekleyerek uyku kalitesini artırabilir. Ayrıca, belirlenen saatlerde bildirimleri kapatmak ve enerjinin yüksek olduğu zamanlarda zorlu görevleri tamamlamak, bilişsel tükenmeyi önlemeye yardımcı olabilir.
Anı Yaşamak ve Kendine İyi Bakmak
Yorgunluk ve tükenmişlikten korunmak için farkındalık (mindfulness) ve nefes egzersizlerinin önemine de değinen Dr. Yaşar, anı yaşamaya odaklanmanın zihnin geçmiş kaygıları veya gelecek endişeleri arasında dolaşmasını azalttığını belirtiyor. Düzenli diyafram nefesinin, parasempatik sinir sistemini aktive ederek bedeni rahatlattığını ifade ediyor. Anlam ve amaç katan aktivitelere zaman ayırmak, aile ve arkadaşlarla vakit geçirmek, yalnızlık ve tükenmişlik riskini azaltan en güçlü faktörler arasında yer alıyor. Son olarak, kendine karşı nazik olmanın, hatalar karşısında kendini yargılamak yerine desteklemenin, mükemmeliyetçilikle mücadelede etkili bir yöntem olduğunu vurguluyor. habersokak.com.tr olarak, bu önemli konudaki uzman görüşlerini sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.
